Słowa kluczowe
Jak cytować
Abstrakt
W artykule poddano analizie koncepcję „resentymentu” jako istotnego, lecz często pomijanego zjawiska, które kształtuje zarówno politykę wewnętrzną, jak i stosunki międzynarodowe. Chociaż zjawisko resentymentu tradycyjnie kojarzone jest z wewnętrzną rywalizacją o władzę, może ono także wywierać znaczny wpływ na politykę zagraniczną państwa poprzez odwoływanie się do pamięci o przeszłych niesprawiedliwościach, utraconych terytoriach czy do przekonania o upadku imperium. Rozpoznaniu problemu służy analiza tzw. nowej osi zła – koalicji Federacji Rosyjskiej, ChRL i Korei Północnej, opartej nie tylko na interesach ekonomicznych, ale także wspólnym sentymencie antyzachodnim. Resentyment pełni rolę spoiwa ideologicznego i katalizatora dla działań z zakresu polityki zagranicznej. Autor wskazuje, że chociaż niektórzy przywódcy celowo manipulują narracjami historycznymi, świadomie wykorzystując je jako narzędzie polityczne, inni rzeczywiście je internalizują, nierzadko kosztem długoterminowych interesów państwa. Autor ostatecznie dochodzi do wniosku, że polityka kształtowana przez resentyment stanowi jeden z najistotniejszych czynników w procesie transformacji współczesnego ładu międzynarodowego.
Bibliografia
Aarabi, K. (2019) ‘What is velayat‑e faqih?’, Tony Blair Institute for Global Change, 20 March. Available at: https://institute.global/insights/geopolitics‑and‑security/what‑velayat‑e‑faqih (Accessed: 11 May 2025).
Abts, K. and Baute, S. (2022) ‘Social resentment, blame attribution and Euroscepticism: The role of status insecurity, relative deprivation and powerlessness’, Innovation: The European Journal of Social Science Research, 35(1), pp. 39–64.
Armstrong, C.K. (2009) ‘Juche and North Korea’s global aspirations’, Woodrow Wilson International Center for Scholars, Working Paper 1, April. Available at: https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/documents/publication/NKIDP_Working_Paper_1_Juche_and_North_Koreas_Global_Aspirations_web.pdf (Accessed: 5 April 2025).
Belavusau, U. and Gliszczyńska‑Grabias, A. (2017) ‘Memory laws: Mapping a new subject in comparative law and transitional justice’, in Belavusau U. and Gliszczyńska‑Grabias A. (eds.), Law and memory: Towards legal governance of history, T.M.C. Asser Institute for International & European Law 2017‑03. Cambridge: Cambridge University Press.
Brzezinski, Z. (1994) ‘The premature partnership’, Foreign Affairs, 73(2), pp. 67–82.
Byrne, A. (2013) ‘Conflicting visions: liberal and realist conceptualizations of transatlantic alignment’. Transworld Working Paper, 12, March. Available at: https://www.iai.it/sites/default/files/TW_WP_12.pdf (Accessed: 11 May 2025).
Dančo, J. (2023) ‘Iran’s anti‑Western rhetoric as a sign of potential threat to the international community’, Przegląd Strategiczny, 16, pp. 25–33.
Esitashvili, N.G., and Martín, F.E. (2020) ‘Article 2 explanatory complement to realist alliance theory’. The Journal of Strategic Studies, 13(3), pp. 17–45.
Fernandez, N. (2024) ‘Putin’s pivot: Understanding the evolution of Russia’s anti‑Western stance’, Political Analysis, 22(5), pp. 63–81.
Foucault, M. (1977) ‘Nietzsche, genealogy, history’, in Bouchard D.F. (ed.) Language, counter‑memory, practice. Translated by D.F. Bouchard and S. Simon. Ithaca: Cornell University Press.
Foucault, M. (2003) Society must be defended: Lectures at the College de France. Edited by M. Bertani, A. Fontana and A.I. Davidson. Translated by D. Macey. New York: Picador.
Hodgson, G. (2007) ‘Putin and Europe: A media sampler’. World Policy Journal, 24(1), pp. 33–38.
Mearsheimer, J.J. (2001) The tragedy of great power politics. New York: W.W. Norton. NBC News (2005) ‘Putin: Soviet collapse a “genuine tragedy”’, NBC News, 25 April. Available at: https://www.nbcnews.com/id/wbna7632057 (Accessed: 27 March 2025).
Nietzsche, F. (2006) On the genealogy of morality. Edited by K. Ansel‑Pearson. Translated by C. Diethe. Cambridge: Cambridge University Press.
Putin, V. (2021) ‘On historical unity of Russians and Ukrainians’, President of Russia – Official Website. Available at: http://en.kremlin.ru/events/president/news/66181 (Accessed: 23 March 2025).
Scheler, M. (1976) Ressentiment. Translated by W.W. Holdheim. New York: Schocken Books.
Werkmeister, W.H. (1974) ‘Review of ressentiment’, Journal of the History of Philosophy, 12(1), p. 132.
Zahrani, M.T. (2002) ‘The coup that changed the Middle East: Mossadeq v. The CIA in retrospect’. World Policy Journal, 19(2), pp. 93–99.
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.