Słowa kluczowe
zarządzanie jakością kształcenia,
konstruktywne dopasowanie
dydaktyka zaangażowana
efekty uczenia się
aktywne uczenie się
szkolnictwo wyższe
Jak cytować
Abstrakt
W opracowaniu omówiono problem roli innowacyjnych metod dydaktycznych w systemie zarządzania jakością kształcenia w szkolnictwie wyższym. Celem pracy jest analiza, w jakim stopniu metody aktywizujące mogą stanowić realny instrument podnoszenia jakości i efektywności procesu dydaktycznego, a także jakie warunki determinują ich skuteczną implementację na poziomie mikro (pojedynczego przedmiotu), mezo (programu studiów) i makro (instytucjonalnego systemu zapewniania jakości). Analiza opiera się na przeglądzie przedmiotowej literatury krajowej i zagranicznej oraz na interpretacji zagadnienia w świetle europejskich standardów zapewniania jakości (ESG). Kluczową ramą teoretyczną jest koncepcja konstruktywnego dopasowania, wskazująca na konieczność spójności między efektami uczenia się, metodami dydaktycznymi i ocenianiem. W opracowaniu wykazano, że innowacyjne metody dydaktyczne mogą wzmacniać skuteczność osiągania efektów uczenia się oraz wspierać proces ciągłego doskonalenia jakości kształcenia, pod warunkiem ich systemowego osadzenia w strukturach organizacyjnych uczelni. Jednocześnie wskazano potencjalne ryzyka związane z formalizacją innowacyjności, przeciążeniem studentów, nadmierną technicyzacją dydaktyki oraz pozorną implementacją metod bez rzeczywistego powiązania z efektami uczenia się. W konkluzji podkreślono, że innowacyjne metody dydaktyczne nie stanowią wartości samej w sobie, lecz mogą pełnić funkcję narzędzia zarządzania jakością kształcenia wyłącznie w warunkach spójnego projektowania, ewaluacji i doskonalenia procesu dydaktycznego.
Bibliografia
Bates T., Teaching in a Digital Age. Guidelines for Designing Teaching and Learning, Vancouver 2019.
Barr R.B., Tagg J., From Teaching to Learning: A New Paradigm for Undergraduate Education, „Change: The Magazine of Higher Learning” 1995, nr 27(6).
Biggs J., Tang C., Teaching for Quality Learning at University, Maidenhead 2011.
Chernikova O., Heitzmann N., Stadler M., Holzberger D., Seidel T., Fischer F., Simulation‑Based Learning in Higher Education: A Meta‑Analysis, „Review of Educational Research” 2020, nr 90(4).
Chudak T., Model glottodydaktyczny odwróconej klasy (flipped classroom) w nauczaniu języków obcych, „E‑Mentor” 2022, nr 3 (95).
Freeman S., Eddy S.L., McDonough M., Smith M.K., Okoroafor N., Jordt H., Wenderoth M.P., Active Learning Increases Student Performance in Science, Engineering, and Mathematics, „Proceedings of the National Academy of Sciences” 2014, nr 111(23).
Machowska‑Okrój S., Tutoring jako metoda rozwoju studenta w kontekście obowiązującego paradygmatu oraz jako element doskonalenia jakości kształcenia, „Teoria i Praktyka Dydaktyki Akademickiej” 2023, t. 2, nr 1.
Mokras‑Grabowska J., Miejskie przestrzenie nieoczywiste – ich atrakcyjność turystyczna i miejsce w dydaktyce akademickiej na przykładzie realizacji metody project‑based learning (PBL) na kierunku turystyka i rekreacja w Uniwersytecie Łódzkim, „Konwersatorium Wiedzy o Mieście” 2023, nr 8(36).
Multan E., Metoda problemowa (PBL) w procesie dydaktycznym uczelni wyższej, „Management and Administration Journal” 2019, nr 40(113).
Mroczko, F, Zarządzanie jakością, Wałbrzych 2012.
Niemierko B., Między prawdą a skutecznością – perspektywy oceniania szkolnego, Warszawa 2018.
Prince M., Does Active Learning Work? A Review of the Research, „Journal of Engineering Education” 2004, nr 93(3).
Sułkowski Ł., Kultura organizacyjna. Zarys problematyki, Warszawa 2012.
Szkiel A., Effectiveness of Internal Quality Assurance Systems in Higher Education Institutions, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Organizacja i Zarządzanie” 2024.
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.