Przyrost PKB generowany w wyniku reakcji mnożnikowej w Polsce i Unii Europejskiej z tytułu ich handlu wzajemnego w latach 1992–2007 (Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2010)
Celem artykułu jest przedstawienie efektów reakcji mnożnikowej z tytułuhandlu wzajemnego Polski i Unii Europejskiej w postaci przyrostów PKBkażdej ze stron w ujęciu długookresowym. Oprócz aspektów poznawczychbadania obejmują także zadania metodologiczne, polegające na empirycznymzweryfikowaniu – zastosowanego po raz pierwszy – operacyjnego modelumnożnika w gospodarce otwartej. Ma on konstrukcję różniącą się od modeluP. Samuelsona, chociaż opartą także na idei mnożnika Keynesa.Rezultaty badań prowadzą do wniosku, że twierdzenie G. Haberlera orazopinia zwolenników szkoły austriackiej o nieprzydatności mnożnika Keynesado badań empirycznych są niesłuszne. W wyniku badań dokonano estymacjistatystycznej mnożników Polski i UE-15 dla poszczególnych lat od 1992 do2007 oraz obliczono za cały trzynastoletni okres mnożniki przeciętne: dlaPolski z tytułu jej handlu z UE-15 w wysokości 2.6, a dla UE-15 z tytułujej handlu z Polską – w wysokości 3.1. Przyrosty PKB generowane w wynikureakcji mnożnikowej, a obliczone jako iloczyny przyrostów eksportui odpowiednich mnożników, wyniosły w całym badanym okresie w Polsce137 mld euro, natomiast w UE-15 osiągnęły poziom 172 mld euro, czylio 26% wyższy. Dysproporcja efektów dochodowych ulega jednak wyraźnejtendencji malejącej. W ciągu pierwszych 11 lat przyrost PKB Polski wyniósł51 mld euro, podczas gdy unijny (99 mld euro) był wyższy prawie dwukrotnie.Zarówno źródła dużej asymetrii rezultatów reakcji mnożnikowych, jak i przyspieszonetempo jej zanikania, dają się objaśnić – zależnymi od poziomówrozwoju gospodarczego – zdolnościami wykorzystania rynków poszerzonychw wyniku integracji. Badano też dochodotwórcze oddziaływanie całkowitegoeksportu w Polsce oraz UE-15 i stwierdzono malejące trendy tego oddziaływania.