Reguła odwróconego optimum (Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2013)
Autor artykułu stara się odpowiedzieć na pytanie dotyczące mechanizmuwydarzeń historycznych, które z początku wyglądają na nie mające znaczenia,ale z późniejszej perspektywy układają się w logikę swego rodzaju optimum,które dla animatorów rewolt okazuje się odwrotnością ich pierwotnych zamierzeń.Autor eksponuje dającą się odnotować prawidłowość, którą określa mianem„reguły odwróconego optimum”: cechą wielkich społecznych przemianjest przerwanie ciągłości powszechnie uznawanych dotąd wartości, ale w ichnastępstwie nowe wcale nie muszą tworzyć wyższego poziomu, a optymalizacjaposzczególnych części systemu przestaje iść w parze z utrzymaniemoptimum dla jego całości. Na tym też polega społeczny mechanizm wielkichprzełomów. Ich treścią jest to, że wiążą się głównie z wielką redystrybucjąmajątkową, czyli przesunięciem dóbr od dawnych właścicieli do nowych.Beneficjenci odczuwają satysfakcję nawet wtedy, gdy z makroekonomicznegopunktu widzenia efektywność całego systemu się pogarsza. Wbrew moralizatorskiejinterpretacji dziejów, podejrzewającej istnienie jakiejś „historycznejmyśli przewodniej” prącej rzekomo do osiągania coraz wyższego poziomuspołecznego optimum, rzeczywiste przemiany odbywają się skokowo i dosyćbezładnie, wedle szczególnej reguły odwróconego optimum, będącej zaprzeczeniemoptimum makrospołecznegp. Reguła odwróconego optimum stawiaje raczej w roli przedmiotów wydarzeń, aniżeli ich animatorów.