Refleksje na 100-lecie niepodległości: transformacja strategiczna obronności III RP (Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2018)
W strategicznej transformacji polskiej polityki obronnej w okresie pozimnowojennymmożna wyróżnić trzy fazy: wybijanie się na samodzielność strategicznąw dekadzie lat 90., integracja z zachodnimi strukturami bezpieczeństwaw pierwszej dekadzie XXI wieku i trwająca obecnie adaptacja strategicznado neozimnowojennych warunków konfrontacji między Rosją i Zachodem.Głównym wyzwaniem w pierwszej fazie było przejście od ubezwłasnowolnieniastrategicznego w czasach Układu Warszawskiego do renesansu i kształtowaniapełnowymiarowej, kreatywnej narodowej kultury strategicznej, opartej na własnychinteresach narodowych. Główną treścią drugiej fazy była z jednej strony– transformacja własnego systemu bezpieczeństwa odpowiednio do ciągle zmieniającychsię warunków członkostwa w NATO i UE, a z drugiej – zdobywaniedoświadczenia w strukturach sojuszniczych, w tym w aktywnym kształtowaniuich stosownie do własnych narodowych interesów. Trzecia faza w praktyce rozpoczęłasię od 2014 roku, kiedy Rosja agresją na Ukrainę i konfrontacyjnąpolityką doprowadziła do ukształtowania się neozimnowojennych warunkówbezpieczeństwa w jej relacjach z Zachodem. Jednocześnie zmiana politycznaw Polsce spowodowała zerwanie ciągłości strategicznej w funkcjonowaniupaństwa i wprowadziła dodatkowe, w stosunku do zewnętrznych zagrożeń,wewnętrzne ryzyka w sferze bezpieczeństwa narodowego. Polska stoi obecniew obliczu konieczności strategicznej odbudowy bezpieczeństwa narodowego,zarówno w wymiarze zewnętrznym (relacje z sojusznikami), jak i wewnętrznym(przywrócenie ciągłości strategicznej w funkcjonowaniu państwa).
Keywords: Bezpieczeństwo narodowe, obronność, strategia, transformacja, integracja, NATO, Rosja