Systemy ochrony zdrowia w Hiszpanii i Portugalii – podejście ekonomiczne (Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2019)
Artykuł jest wstępną analizą uwarunkowań ekonomicznych systemówochrony zdrowia w Hiszpanii i Portugalii. Opisane są w nim ich strukturyorganizacyjne oraz wymienione podmioty w nich funkcjonujące. Przedstawionesą zmiany na przestrzeni ostatnich lat w sytuacji gospodarczej obu krajów(w tym wpływu na nie światowego kryzysu finansowego, jaki rozpoczął sięw roku 2008) oraz konsekwencje, jakie zmiany te miały dla polityki ochronyzdrowia. W artykule podane są podstawowe dane liczbowe odnoszącesię do obu systemów oraz opisane są niektóre rozwiązania organizacyjnesłużące podnoszeniu ich efektywności. Przedstawione są również ichelementy wywodzące się sprzed transformacji demokratycznej, obniżające tęefektywność. Prawdopodobnie najważniejszy z nich to odrębne „podsystemy”ochrony zdrowia dla niektórych grup zawodowych (w tym dla przykładupracowników administracji, sądownictwa i wojska), które współpracująz powszechną opieką zdrowotną, ale też utrudniają jej jednolite i klarownedziałanie. Prawdopodobnie w dużej mierze, na skutek pozostawieniatych elementów w obu systemach i związanego z tym braku dostatecznejoptymalizacji ich działania, Portugalia znajduje się dopiero na trzynastymmiejscu, a Hiszpania aż na dziewiętnastym miejscu w europejskim rankingusystemów ochrony zdrowia Health Consumer Index (badającym te systemyprzy użyciu pięćdziesięciu szczegółowych kryteriów). Godna dokładniejszychbadań i przeniesienia do polskiego systemu ochrony zdrowia jest „stałarecepta”, stosowana od lat w Hiszpanii, znacznie obniżająca obciążenie lekarzypracą niezwiązaną bezpośrednio z leczeniem, a w konsekwencji ich niedobór.
Keywords: systemy ochrony zdrowia, Portugalia, Hiszpania, uwarunkowania ekonomiczne, organizacja, ekonomia