(untitled) (Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2010)
Przedmiotem artykułu jest polityka Wielkiej Brytanii wobec pierwszych, powojennych inicjatyw integracyjnych państw Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych. Inicjatorami i autorami projektów zjednoczenia Europy były różne ugrupowania polityczne Europy Zachodniej oraz rząd Stanów Zjednoczonych. W tym okresie Wielka Brytania była jeszcze mocarstwem światowym, które z wielu powodów musiało zająć ambiwalentne stanowisko w sprawie integracji zachodnioeuropejskiej. Państwo to ze względu na specyfikę jego interesów międzynarodowych, które autor szczegółowo analizuje, nie mogło aktywnie włączyć się do europejskiego nurtu integracyjnego. W interesie brytyjskim nie leżało również jawne sabotowanie przedsięwzięć integracyjnych kontynentalnej części Europy Zachodniej, co autor także szczegółowo uzasadnia. W takich okolicznościach Wielka Brytania forsowała politykę bliskiej współpracy państw zachodnioeuropejskich jako rozwiązanie alternatywne wobec koncepcji integracyjnych. Do 1954 r. polityka brytyjska wobec kontynentalnych inicjatyw integracyjnych charakteryzowała się znaczną skutecznością. Wielka Brytania umiejętnie zdołała nie dopuścić do wykorzystania powojennej pomocy amerykańskiej dla Europy w charakterze stymulatora integracji zachodnioeuropejskiej (Europejski Program Odbudowy – plan Marshalla). W wyniku jej polityki nie doszło do utworzenia autentycznie europejskiego zgromadzenia parlamentarnego, które miało poprzez oddolną, społeczną presję na rządy inicjować i pobudzać proces integracji europejskiej (rezolucje kongresu haskiego). Polityczne i dyplomatyczne sukcesy zaważyły na brytyjskiej ocenie perspektyw integracji europejskiej i brytyjskich możliwości oddziaływania na proces jednoczenia Europy Zachodniej. Ugruntowały wśród polityków brytyjskich błędne – jak się okazało – przeświadczenie, że Wielka Brytania jest w stanie skutecznie powstrzymać próby ponadnarodowej integracji metodą forsowania koncepcji współpracy suwerennych państw. Po kilku latach nie było już wątpliwości, że była to ocena błędna. W tym przypadku tradycyjne pojmowanie polityki międzynarodowej nie wytrzymało konfrontacji z nowymi realiami, czyli z nowatorskim nurtem integracyjnym.