(untitled) (Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2013)
Autor artykułu stara się odpowiedzieć na pytanie dotyczące mechanizmu wydarzeń historycznych, które z początku wyglądają na nie mające znaczenia, ale z późniejszej perspektywy układają się w logikę swego rodzaju optimum, które dla animatorów rewolt okazuje się odwrotnością ich pierwotnych zamierzeń. Autor eksponuje dającą się odnotować prawidłowość, którą określa mianem „reguły odwróconego optimum”: cechą wielkich społecznych przemian jest przerwanie ciągłości powszechnie uznawanych dotąd wartości, ale w ich następstwie nowe wcale nie muszą tworzyć wyższego poziomu, a optymalizacja poszczególnych części systemu przestaje iść w parze z utrzymaniem optimum dla jego całości. Na tym też polega społeczny mechanizm wielkich przełomów. Ich treścią jest to, że wiążą się głównie z wielką redystrybucją majątkową, czyli przesunięciem dóbr od dawnych właścicieli do nowych. Beneficjenci odczuwają satysfakcję nawet wtedy, gdy z makroekonomicznego punktu widzenia efektywność całego systemu się pogarsza. Wbrew moralizatorskiej interpretacji dziejów, podejrzewającej istnienie jakiejś „historycznej myśli przewodniej” prącej rzekomo do osiągania coraz wyższego poziomu społecznego optimum, rzeczywiste przemiany odbywają się skokowo i dosyć bezładnie, wedle szczególnej reguły odwróconego optimum, będącej zaprzeczeniem optimum makrospołecznegp. Reguła odwróconego optimum stawia je raczej w roli przedmiotów wydarzeń, aniżeli ich animatorów.