(untitled) (Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2013)
Artykuł pokrótce prezentuje sylwetkę i poglądy mało znanego w Polsce austriacko-amerykańskiego filozofa politycznego Eryka Voegelina. Voegelin w radykalny sposób zakwestionował metody i praktyki stosowane w nowożytnych naukach społecznych. Olbrzymi rozwój nauk przyrodniczych i ścisłych w okresie rewolucji naukowej doprowadził do przekonanania, że metody używane w tych naukach mogą być z powodzeniem stosowane w naukach społecznych. Z czasem pogląd ten wykluczył inne metody i uznał doświaczenie, indukcyjne wnioskowanie oraz zmatematyzowaną logikę za jedyne metody dopuszczanle w naukowym badaniu. Pozytywizm uczynił z tych metod kryterium naukowości i niestosujące je dziedziny usunął poza obszar nauki. To zaś doprowadzilo do wypaczenia nauki. Według Voegelina, nauka wymaga stosowania takich metod, które odpowiadają naturze badania (matematyka jest np.mało przydatna do analizy Państwa Platona). Czlowiek chce wiedzieć. Rzeczywistość poznaje jednak nie jako jako zewnętrzny obserwator, ale jako uczestnik. Niektóre fragmenty rzeczywistości poznaje nie empirycznie, ale poprzez wewnetrzną swiadomość i medytację. Historia ludzkości to proces „dostrajania” się (attunement) ludzkiego poznania do istniejącego porządku bytu. Swiadomość transcendentnego zródła bytu towarzyszy czlowiekowi od zawsze. Pierwotnie czlowiek odnajduje odzwierciedlenie porządku bytu w kosmologicznej cywilizacji. Skok ku prawdzie (leap in being) w kierunku istniejącego ładu dokonuje się w Izraelu poprzez objawienie i dopełnia się w chrześcijaństwie. To prowadzi człowieka do porzucenia mitu na rzecz historii. Nauka ma pomagać mu w dalszym dostrajaniu się do porzadku bytu i jego transcendentnego źródła.