(untitled) (Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2016)
Artykuł ten, będący kontynuacją rozważań o teoretycznych podstawach gospodarki nakazowo-rozdzielczej, dotyka praktycznych konsekwencji wprowadzenia w życie ideologicznych założeń marksizmu i rosyjskiego bolszewizmu. Autor omawia w nim zjawiska wypływające z praktycznego zastosowania tej ideologii, zaczynając od konstatacji o „pędzie do ekspansji” jako podstawowej determinancie czynników decyzyjnych w systemie nakazowo-rozdzielczym. Ów „pęd do ekspansji”, wynikający z wojowniczych podstaw tego systemu, kazał władzom komunistycznym podejmować decyzje ekonomiczne wedle kryteriów politycznych, nie licząc się z racjonalnością gospodarczą. W rezultacie wszystkie wskaźniki efektywnościowe były w tym systemie gorsze niż w gospodarce rynkowej. Praktyczne tego efekty polegały także na deformacji procesów inwestycyjnych oraz na upośledzeniu ułomnego „rynku” dóbr konsumpcyjnych w postaci niezmiennej nierównowagi między podażą i popytem na tym „rynku”. Polityczne motywy decyzji ekonomicznych prowadziły także do nadmiernego zużywania zasobów oraz potęgowania się zjawiska „niedoboru” we wszystkich dziedzinach gospodarki. Praktyczne skutki niedoborów były fatalne dla efektywności działania przedsiębiorstw oraz dla sytuacji materialnej ludności. W zakończeniu artykułu autor ilustruje swe tezy danymi świadczącymi o równi pochyłej, po jakiej system nakazowo-rozdzielczy staczał się od lat 70. XX wieku i na której końcu nastąpił jego krach.