(untitled) (Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2019)
Artykuł jest wstępną analizą uwarunkowań ekonomicznych systemów ochrony zdrowia w Hiszpanii i Portugalii. Opisane są w nim ich struktury organizacyjne oraz wymienione podmioty w nich funkcjonujące. Przedstawione są zmiany na przestrzeni ostatnich lat w sytuacji gospodarczej obu krajów (w tym wpływu na nie światowego kryzysu finansowego, jaki rozpoczął się w roku 2008) oraz konsekwencje, jakie zmiany te miały dla polityki ochrony zdrowia. W artykule podane są podstawowe dane liczbowe odnoszące się do obu systemów oraz opisane są niektóre rozwiązania organizacyjne służące podnoszeniu ich efektywności. Przedstawione są również ich elementy wywodzące się sprzed transformacji demokratycznej, obniżające tę efektywność. Prawdopodobnie najważniejszy z nich to odrębne „podsystemy” ochrony zdrowia dla niektórych grup zawodowych (w tym dla przykładu pracowników administracji, sądownictwa i wojska), które współpracują z powszechną opieką zdrowotną, ale też utrudniają jej jednolite i klarowne działanie. Prawdopodobnie w dużej mierze, na skutek pozostawienia tych elementów w obu systemach i związanego z tym braku dostatecznej optymalizacji ich działania, Portugalia znajduje się dopiero na trzynastym miejscu, a Hiszpania aż na dziewiętnastym miejscu w europejskim rankingu systemów ochrony zdrowia Health Consumer Index (badającym te systemy przy użyciu pięćdziesięciu szczegółowych kryteriów). Godna dokładniejszych badań i przeniesienia do polskiego systemu ochrony zdrowia jest „stała recepta”, stosowana od lat w Hiszpanii, znacznie obniżająca obciążenie lekarzy pracą niezwiązaną bezpośrednio z leczeniem, a w konsekwencji ich niedobór.