Oszczędności i endogeniczna podaż pieniądza - Bludnik, Izabela (Myśl Ekonomiczna i Polityczna, 2019)
Zgodnie z ideą popytu efektywnego przedstawioną przez Johna M. Keynesa w Ogólnej teorii (...) inwestycje są czynnikiem aktywnym determinującym poziom oszczędności, a tym samym również produkcji, zatrudnienia i dochodu narodowego. W literaturze przedmiotu poświęca się wiele miejsca analizie tego ciągu przyczynowo-skutkowego, pozostawiając najczęściej bez odpowiedzi pytanie, w jaki sposób finansowane są inwestycje, skoro oszczędności pojawiają się dopiero w ich następstwie. Celem artykułu jest pokazanie, że stwierdzenie, według którego oszczędności nie są konieczne do sfinansowania inwestycji, jest oparte na koncepcji endogeniczności pieniądza oraz kluczowej roli, jaką odgrywają u Keynesa – obok przedsiębiorców i gospodarstw domowych – banki komercyjne. Realizacja prywatnych przedsięwzięć inwestycyjnych nie ma u Keynesa nic wspólnego z koniecznością uprzedniego gromadzenia oszczędności, gdyż za podaż środków finansowych potrzebnych przedsiębiorcom już na etapie planowania inwestycji są odpowiedzialne banki komercyjne. To one, kreując pieniądz kredytowy, zapewniają ciągłość procesu produkcji w gospodarce. Same banki również nie muszą pozyskiwać depozytów od społeczeństwa, by móc udzielać kredytów (jak to ma miejsce w modelu neoklasycznym). Pieniądz kredytowy jest tu bowiem kreowany ex nihilo. U podstaw idei popytu efektywnego Keynesa leży więc endogeniczność podaży pieniądza, wsparta jego koncepcją motywu finansowego i finansowego funduszu obrotowego.